Over verdwenen dingen

Mensen hebben een eigenaardige behoefte om dingen uit het verleden te bewaren. Ik geloof dat wij de enige zijn op onze aardbol die zoveel waarde hechten aan het verleden. Het is niet dat je een gnoe souvenirs ziet bewaren, he?

Het jammere is, dat zo veel dingen verdwijnen of al zijn verdwenen. En hoe hard we ook proberen, we kunnen het niet tegengaan. Of het nu door de opwarming van de aarde is, natuurlijke vergankelijkheid of menselijke stupiditeit, zoals oorlog, we verliezen constant waardevolle monumenten.
Hier heb je een spijtige lijst van dingen die we nooit meer terugkrijgen.

Archeologische site Nimrud
Oorlog is alom verwoestend. Dat weten wij, Belgen, uit ons eigen recente verleden. Elke stad in België heeft de laatste honderd jaar schade geleden door oorlog. Prachtige gebouwen zijn verdwenen, onze eigen erfgoed kapotgeschoten.

Meer recent zin we hoe de strijd in Syrië waardevolle archeologische sites, zoals Nimrud, vernietigd worden. We zien het gebeuren, en kunnen het niet tegengaan.

De wereldberoemde archeologische site Efesus in Turkije, is een prachtig voorbeeld van hoe monumenten worden bewaard door toerisme: de inkomsten van bezoekers worden ingezet in het verder opgraven en bewaren van de site.

De rotsformatie van Legzira
Minder treurig, omdat dit nu eenmaal de natuurlijke gang van zaken is: in 2016 vormde er zich een scheur in een van de natuurlijke boogvormige rotsen op het strand van het Marokkaanse Legzira. Enige tijd later, wellicht door de deining van de zee, stortte de rotsformatie in.

En het is geen alleenstaand iets. Overal ter wereld zijn onze natuurlijke monumenten onderhevig aan erosie. Een landverschuiving aan de klippen van Engeland, een beroemde rots in Malta die instortte. Spijtig, maar het is nu eenmaal hoe de natuur werkt.

Tenminste, dat geldt toch voor de rotsen die een natuurlijke dood sterven. Jammer genoeg worden hier en daar ook prachtige rotsformaties naar de genou geholpen door vandalen. Shame! Shame!

De Chacaltaya gletsjer in Bolivia
Deze gletsjer in de Andes is gesmolten, iets wat veel gletsjers nog te wachten staat. En redelijk recent ook, tot het jaar 2012 werd er nog lustig geskied op de Chacaltaya gletsjer.

De laatste maanden hoor je op het nieuws constant kleine berichtjes, over hoe het ijs wijkt, of over hoe de lichamen van vermiste mensen teruggevonden worden, omdat het ijs gesmolten is. Naast nogal zorgwekkend, is het vooral heel erg zonde. Ik heb gletsjers gezien. De onvoorstelbare schoonheid van die dingen is iets waarvan ik wil dat mijn kinderen het ook nog zien.

Deze eeuwige sneeuw op de berg Zugspitz is, net zoals veel van deze plekken, onder bedreiging van de opwarming van de aarde.

Schade door vooruitgang
Jammer genoeg is er nog een extra categorie voor vernielde erfstukken: de schade aangericht door onze eigen vooruitgang. Monumenten, natuurmonumenten en soms heelder dorpen verdwijnen door de nood om nieuwe dingen te creëren. Of dat al dan niet noodzakelijk is, of domweg vernieling, laat ik hier in het midden.

Eén van de meest frappante voorbeelden is hoe invasief het bouwen van een dam kan zijn voor zijn omgeving. Prachtige rivieren, met prachtige watervallen, verdwijnen wanneer een dam alles drooglegt. In China verdween zelfs een hele bewoonde vallei onder water door de bouw van de Drieklovendam.

Schade door reizen
Dit is een moeilijke. Reizen brengt namelijk ook behoorlijk wat schade aan de natuur, en draagt flink bij aan de opwarming van de aarde. Vooral als je vaak vliegt. Tegelijk worden monumenten bewaard en verzorgd omdat toeristen ze graag bezoeken. Denk bijvoorbeeld aan de vele UNESCO sites die we hebben: bijzondere plaatsen die bewaard worden voor de komende generaties.

Wil dat zeggen dat je moet stoppen met reizen? Of dat je juist wat vaker zulke sites moet bezoeken? Dat is een beetje een vraagstuk, dat ieder voor zich in moet vullen.
Maar, wat we wel kunnen doen, is op zijn minst bewust reizen. Bewust omgaan met ons erfgoed. Verniel niks. Loop niet over monumenten. Vervuil niets. Neem enkel foto’s.

De wereld is zo mooi, we willen toch dat onze kinderen en kleinkinderen er ook van kunnen genieten? Toch?

One Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *