Pairi Daiza

mammoeten en mummies in pairi daiza

Dat Pairi Daiza meer is dan een dierentuin, dat weet je misschien wel. Het park streeft naar een totaalbeleving voor de bezoekers. Een werveling van zoölogie, cultuur en geschiedenis. Het effect is adembenemend. En wekt heel wat vragen op. Want wat doet een Peruviaanse mummie is het vleermuizenverblijf en is die mummie authentiek?

Sinds ik Pairi Daiza enkele jaren geleden voor het eerst bezocht zit ik met vragen. Natuurlijk genoot ik naar hartenlust van het simpelweg mooie park, van de dieren, van de details in de afwerking van het domein. Maar ik had ook de Dayak trofeeschedels gezien. De mummies. De Fiji zeemeermin. En ik was er redelijk zeker van dat die dingen geen namaak waren, maar effectief historische artefacten.

Maar wat doet die authentieke mummie eigenlijk in het vleermuizenverblijf? Wat doet het skelet van een Siamese tweeling in het aquarium? En waarom kan je bijna nergens informatie vinden over deze collectie?
Deze vragen konden niet onbeantwoord blijven. Dus spoor ik naar Pairi Daiza, waar ik een afspraak heb met Steffen Patzwahl, de etnologisch directeur van het park.

Pairi Daiza

Etnologisch directeur Steffen Patzwahl staat tussen een mammoetpoot, een slagtand, een authentieke hoofdtooi en een Afrikaanse fetisj.

Mammoeten en mummies

Ik ontmoet Steffen Patzwahl in zijn kantoor in het hart van het domein. Dat kantoor ziet er uit als de woonkamer van Indiana Jones: overal staan artefacten en kunstwerken opgestapeld. Voorzichtig manoeuvreer ik mij langs een geskeletteerde poot van een mammoet, langs een handvol haaientanden en grote houten kist waarin de enige Egyptische mummie van het domein zijn winterslaap doet.

Steffen ontvangt mij hartelijk. De man heeft lachrimpels rond zijn ogen en vertelt met enthousiaste handgebaren over de collectie in het domein en de stukken in zijn kantoor. Het is duidelijk dat hij zijn hart en ziel steekt in zijn project. ‘Pairi Daiza blijft constant evolueren,’ zegt Steffen. Hij reist de hele wereld rond op zoek naar historische stukken en kunstenaars die passen binnen de sfeer van het park. ‘Pairi Daiza is geen dierentuin, maar een wereldpark. Bezoekers moeten het gevoel hebben dat ze even niet meer in België zijn.’

Pairi Daiza

Een van de twee authentieke Peruviaanse mummies die in de crypte van de toren bewaard worden.

De abdij van Cambron

Wie het domein bezoekt, moet door het imposante poortgebouw. Dat gebouw, en verschillende andere gebouwen, stonden al op het domein voor Pairi Daiza er zijn thuis vond. In de middeleeuwen stond hier namelijk de cisterciënzerabdij van Cambron. Later werd het domein opgekocht door particulieren, die er een neoclassicistische kasteelwoning en de kathedraaltoren bouwden.

Toen Pairi Daiza zich op het terrein vestigde, namen zij de bestaande gebouwen op in hun ontwerp. De Kathedraal werd een vleermuizenverblijf. De begraafplaats, waar naar schatting 850 monniken begraven liggen, werd zacht toegedekt door een groene siertuin. Het brouwerijgebouw, waar doorheen de eeuwen verschillende uitbreidingen aan werden toegevoegd, kreeg nog een nieuwe, moderne toevoeging.

‘De oorspronkelijke brouwerij was erg klein,’ zegt Steffen. ‘Het gebouw werd doorheen de eeuwen verschillende keren uitgebreid in de respectievelijke bouwstijlen van het heersende tijdperk. Het resultaat is een gebouw waar je de eeuwen van kan aflezen, net zoals de boomringen in een boom. Het leek ons dan ook gepast om een eigentijdse toevoeging te maken.’

Pairi Daiza

Siervoorwerpen zetten de sfeer in het park.

Pairi Daiza

Je kan het skelet van dit zeehondenjong in het aquarium bewonderen.

Lokale en inheemse kunstenaars

Pairi Daiza is opgedeeld in acht werelden. In The Land of The Cold ontmoet je bijvoorbeeld dieren uit onze poolgebieden. The Last Frontier is dan weer gebaseerd op Canadese en Alaskaanse culturen. Die culturen weerspiegelen zich in de architectuur en de decoratie van de werelden. Zo vind je in The Kingdom of Ganesha, dat geïnspireerd is op Indonesië, een ingewijde Balinese tempel die opengesteld wordt voor de gelovige gemeenschap van de Lage Landen.

Voor de opbouw van de werelden werkt Pairi Daiza nauw samen met inheemse kunstenaars. Voor de aankleding van The Last Frontier nam Pairi Daiza bijvoorbeeld een schare kunstenaars van de Kwakwaka’wakw stam uit Vancouvereiland aan. Deze kunstenaars creëerden gloednieuwe kunstwerken en gebruiksvoorwerpen die de sfeer van The Last Frontier bijzonder realistisch maakt.

Tenslotte vind je overal in het park historische artefacten uit deze culturen terug. Maskers, gebruiksvoorwerpen, trofeeën, archeologische vondsten. Sommige daarvan, zoals de mammoethuid en de mammoetbeenderen in Steffen’s kantoor, zijn 45.000 jaar oud. ‘Maar dat is nog niet zo oud als de gepetrifieerde bomen,’ lacht Steffen. Die zijn 220 miljoen jaar oud.

Pairi Daiza

Deze miniatuurkano’s werden gemaakt door jongere Inuit als deel van hun opleiding.

Pairi Daiza

Een masker siert The Land of the Cold.

Het educatieve aspect

De etnologische collectie van Pairi Daiza is intrigerend, maar de artefacten dienen vooral een  decoratief doel. Ze sieren het park, roepen de sfeer van oude rariteitenkabinetten en ontdekkingsreizigers op. Het effect is bijzonder. Maar toch. Is dat alles waar die artefacten voor dienen? Decoratie?
‘We hopen dat mensen geprikkeld raken door de etnologische collectie,’ legt Steffen uit. ‘Zodat mensen naar huis gaan met een gezonde nieuwsgierigheid naar alles wat we hier tentoonstellen in het park.’

Een mooi streven. Maar, in mijn mening, is dat streven nog niet helemaal bereikt. De collectie bestaat uit zowel authentieke historische stukken als door de mens gemaakte artefacten en replica’s. Die stukken staan door elkaar en maar weinig ervan zijn voorzien van een woordje uitleg. Als je geen voorkennis hebt, is het moeilijk de waarde in te schatten van wat je te zien krijgt. Het is vaak zelfs niet duidelijk of je naar een replica of een authentiek stuk kijkt.

De etnologische collectie van Pairi Paiza is groot en eclectisch. Wellicht een van de meest veelzijdige collecties in België. Dat je als bezoeker langs die artefacten loopt zonder dat je weet wat je ziet, is zonde. Maar ook dat is een groeiend project volgens Steffen. ‘We plaatsen de stukken in de werelden waar ze thuishoren. Sommige daarvan zijn voorzien van een bordje met informatie. Andere stukken staan per thema gegroepeerd. Zo zie je in het toiletgebouw van de grote poort een collectie betaalmiddelen uit de hele wereld. Van briefgeld tot ruilmiddelen.’

Pairi Daiza

In de collectie van betaalmiddelen zit deze halssnoer van menselijke tanden.

Pairi Daiza

De toiletten aan het aquarium zijn versierd met taxidermie en stenen en schelpen.

Terug naar Pairi Daiza

Tijdens mijn gesprek met Steffen is het erg duidelijk dat Pairi Daiza zal blijven evolueren. Het park groeide al van een vogelpark uit tot de mooiste dierentuin van Europa. En nu kan je er zelfs logeren, want op het domein staan een hotel en verschillende lodges die uitkijken op de dierenverblijven.

Dat wil zeggen dat de etnologische collectie ook zal blijven groeien. De huidige collectie is al indrukwekkend en voegt een interessante laag toe aan het park. Ik kan niet wachten om te zien welke stukken nog in het park zullen verschijnen. ‘Want,’ lacht Steffen, ‘het interessantste stuk is altijd het volgende.’ En daar heeft hij gelijk in.

Pairi Daiza ligt in het Henegouwse Cambron. Je kan het gemakkelijk per auto bereiken, maar er is ook een treinstation. Station Cambron-Casteau ligt op amper tien minuten wandelen van Pairi Daiza. Momenteel moet Pairi Daiza zich aan de bekende maatregelen houden. Het voordeel daarvan is dat er veel minder mensen op het domein rondlopen en dat je dus rustig alles kan bekijken. Het nadeel is dat verschillende binnenruimtes, zoals het aquarium en het vleermuizenverblijf, niet open zijn.

Pairi Daiza

Het hoofd van een mummie.

No Comments.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *