Pilsen

Pilsen: waar bier geboren wordt

Op nog geen uur rijden van Praag vind je een stad die haar bekendheid enkel en alleen te danken heeft aan een van ’s werelds meest geliefde dranken: bier. Het wereldberoemde Pilsner Lager, vernoemd naar deze stad, is hier geboren en is een synoniem geworden voor soortgelijke biertjes over de gehele wereld. Ik heb het natuurlijk over Pilsen!

The Golden Trail
Mijn bier-trip naar Pilsen gaat van start in een snikheet Praag. Vanuit de hoofdstad rijden we via splinternieuwe snelwegen in iets meer dan een uurtje naar Pilsen. De landschappen die voorbijrazen kunnen in vijf minuten enorm variëren. Van naaldbossen die doen denken aan Finse landschappen tot gedroogde hooibalen die op hun beurt weer doen denken aan Italië of Zuid-Frankrijk.

De stad Pilsen is van oudsher een industriële stad en werd vroeger om deze reden Black Pilsen genoemd. De stad lag op een route die veel werd gebruikt door handelaren om goederen vanuit Oost- en Westoost-Europa naar bijvoorbeeld het welvarende Duitsland te vervoeren. Pilsen werd voorheen door veel handelaren aangedaan als tussenstop tussen Praag en München. Door de vele goederen die via deze route vervoerd werden, werd hij ook wel de Golden Trail genoemd. Maar misschien is dat ook wel omdat Tsjechen hun liefkozende bier graag het vloeibare goud noemen. En geef hen eens ongelijk.

Het vloeibare goud
Tijdens onze trip naar Pilsen staat dit vloeibare goud dan ook centraal. Vrijwel overal waar je in Pilsen komt, vloeit het bier rijkelijk je pad op. Of je het nu wilt of niet, je ontkomt er niet aan. Het verbaast ons dan ook niet te horen dat Tsjechië de grootste bierconsument ter wereld is.

Bij aankomst in Pilsen bezoeken we een lokale bier-bar met de naam Klub Malých Pivovarů, die volgens onze gids erg gerenommeerd is in Pilsen. Dit komt omdat hier elke dag gallons van verschillende types bier worden geleverd. Deze speciaalbiertjes kan je dan ook alleen bestellen zolang de voorraad strekt. En meestal houdt een gallon het niet langer vol dan een dag of twee. Geen vaste kaart dus, maar iedere dag nieuwe en lokale soorten bier.
Een van de biersoorten die tijdens ons bezoek geschonken wordt, is Seven Steps. Vernoemd naar een bekende Tsjechische komediefilm genaamd My Sweet Little Village. In deze film wordt men wijsgemaakt dat bij bier alles draait om temperatuur. De beste temperatuur om het bier te conserveren zou op de 7e traptrede van de kelder zijn. Vandaar de naam Seven Steps.

Wanneer we aan de barman vragen waarom Tsjechië de grootste bierconsument ter wereld is weet hij ons een goed beeld te geven van de hoeveelheid bier dat in Tsjechië geconsumeerd wordt. Hij verteld ons dat tot 10 jaar geleden het bestellen van een halve liter bier in vele bars en restaurant in Tsjechië goedkoper was dan bijvoorbeeld het bestellen van een cola of zelfs een glas water. Inmiddels is door de Tsjechische regering besloten dat een halve liter bier niet goedkoper mag zijn dan een glas water. Erg indrukwekkend is deze maatregel niet geweest, want een halve liter bier kost in Tsjechië op dit moment amper tien cent meer dan een glas water.

Pilsen

Pilsen is een prachtige stad.

Pilsner Urquell brouwerij
Een andere reden voor de enorme bierconsumptie in het land is dat er in Tsjechië simpelweg enorm veel bier geproduceerd wordt. En we kunnen wel stellen dat de regio Pilsen het centrum is van deze enorme bierconsumptie. Dit komt niet alleen omdat de stad Pilsen meer dan 15 minibrouwerijen telt, maar ook omdat Pilsen de thuisstad is van een van ’s werelds meest verkochte biermerken: Pilsner Urquell.

Pilsner Urquell was ’s werelds eerste Pale Lager. Een term die gebruikt wordt voor goudkleurig of bruin bier dat na de vergisting nog een hele tijd koel bewaard moet worden voordat ze helemaal op smaak is. Pale Lager is dan ook kenmerkend om haar bittere en volle smaak. Een trip naar Pilsen verplicht dan ook een bezoek aan de Pilsner Urquell brouwerij.

Pilsen

De brouwerij.

Ook ik ontkom niet aan het bezoeken van deze mega-fabriek die middenin Pilsen staat. De Oekraïense studente die ons rondleidt weet ons te vertellen dat Pilsner Urquell hier in 1842 haar eerste biertje brouwde en inmiddels is uitgegroeid tot een enorm complex, waarover mensen met bussen worden rondgeleid. Na een korte uitleg over de geschiedenis van de Pilsner Urquell brouwerij neemt de gids ons mee naar de hal waar de bierflesjes geëmballeerd worden. Na 42 dagen wordt het bier door een gist bad gehaald en vervolgens gefilterd. Daarna weten de gigantische machines hier maar liefst 60.000 flesjes per uur te vullen.

Om het bier op de juiste temperatuur te conserveren wordt dit ondergronds gedaan. De Pilsner Urquell fabriek heeft dan ook een gigantisch stelsel aan ondergrondse gangen en kelders. Zo groot, dat ons verteld wordt goed achter de gids aan te lopen aangezien verdwalen hier immens gemakkelijk is. Voor de climax van de rondleiding wordt tot het allerlaatste moment gewacht: het bier moet natuurlijk ook geproefd worden. Uit een donker hoekje in een van de ondergrondse gangen komt een oude Tsjechische man aangelopen. Hij heeft de opdracht het kleine kraantje van een van de tonnen open te draaien en ieders glas met het vloeibare goud te vullen. De smaak is zo intens dat dit bijna onvergelijkbaar is. Of dit zelfde bier thuis net zo lekker zal smaken wordt door ons unaniem betwijfeld.

Vroeger bevond zich op het terrein van de brouwerij ook het hoofdkantoor van Pilsner Urquell. Echter is Pilsner Urquell in 2017 opgekocht door het Japanse drankenconcern Asahi Group. Sindsdien bevindt het hoofdkantoor van Pilsner Urquell zich in Praag. Dit tot groot verdriet van de inwoners van Pilsen

Pilsen

Bier wordt gebrouwen in koperen vaten.

Een rondleiding door Black Pilsen
Door de industriële geschiedenis die de stad heeft is Pilsen vandaag een van de rijkste steden van Tsjechië. En niet alleen financieel, maar ook cultureel gezien speelt Pilsen een grote rol in de Republiek Tsjechië. Tijdens een rondleiding door de stad komen we hier meer over te weten. Onze gids heet Jitka. Ze is geboren en getogen in Pilsen en het is prachtig om te zien met hoe veel liefde zij over haar stad weet te vertellen. Jitka verteld ons stralend dat Pilsen in 2015 is uitgeroepen tot culture hoofdstad van Europa. Volgens Jitka een belangrijke waardering die veel heeft doen veranderen in háár stad.

Pilsen

Wat een stad!

Jozef Skupa en zijn Marionettenpoppen
Een van de bezienswaardigheden van Pilsen is het Marionettenmuseum. Tsjechië kent een jarenlange traditie van marionettentheater. Dit gaat zelfs zo ver dat het Tsjechische marionettentheater een notering op de UNESCO lijst van immaterieel cultuur erfgoed bemachtigd heeft. Wie een speciaal plekje heeft in dit marionettenmuseum is Jozef Skupa. Skupa begon in 1930 het eerste marionettentheater van Tsjechië en heeft in de harten van vele Pilsenaren een speciaal plekje. Jozef Skupa begon zijn carrière namelijk in het stadtheater van Pilsen als stage-designer.

Skupa wist tijdens de Tweede Wereldoorlog met zijn komische poppen veel bekijks te trekken in Praag, mede door de kritiek die hij tijdens deze periode leverde op de Duitse bezetters. In 1940 werd Skupa opgepakt en gevangengezet.

Pilsen

Marionetten maken is een ware kunst.

De bierrevolutie van Pilsen
Het Marionettenmuseum ligt aan het Republic Square van Pilsen. Niet alleen staat op dit plein de Kathedraal van Pilsen, welke de hoogste kerk van het land is, maar ook vele prachtige pakhuizen. Jitka weet ons te vertellen dat deze pakhuizen vroeger als bierhuizen werden gebruikt. Bierhuizen werden gezien als een soort van minibrouwerijen.

In 1925 gaf de koning namelijk door middel van certificaten toestemming aan de inwoners van Pilsen om bier te gaan brouwen. En dat gebeurde in deze statige pakhuizen. De certificaten die vergeven werden om dit bier te brouwen werden gek genoeg niet aan mensen toegekend maar aan panden. Dit betekende dat wanneer je een huis kocht op Republic Square je ook een bierbrouw-certificaat in je handen gedrukt kreeg. Echter werd het bier dat hier gebrouwen helemaal niet als lekker beschouwd. Dit door een gebrek aan materiaal en kennis. In 1838 vond in Pilsen dan ook de bier revolutie plaats. Tachtig tonnen bier werden door de inwoners van Pilsen op het plein kapot gegooid om hun onvrede te laten merken.

Dorstig geworden van dit artikel? Op de website van Czech Tourism en de website van Pilsen zelf vind je veel meer over Pilsen en haar bierregio!

Pilsen

De stadsbioscoop is een waar sierstuk in de stad.

One Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *