Antwerpen

daguitstap: de voetschrapers van antwerpen

Kunst is een uiting van passie, van plezier en van wat mensen bezighoudt. Iets wat altijd weer naar buiten komt. Misschien daarom dat ik zo’n fan ben van straatkunst. Het is een reflectie van de kunstenaar, maar ook van de maatschappij en de tijdsgeest. In Antwerpen maakt kunstenaar Elke Lemmens kijkdozen van de vergeten voetschrapers.

Antwerpen is eeuwenoud. De bewoners wonen – en dat mag je echt wel letterlijk nemen – bovenop de geschiedenis van de stad. En in sommige gevallen is die geschiedenis nog heel zichtbaar. Een mooi voorbeeld daarvan is de aanwezigheid van de zogenaamde voetschrapers in oude huizen. Je weet wel: zo’n kleine nis naast de voordeur waar mensen hun schoenen in schoon schraapten voor ze het huis in gingen. Omdat onze straten nu heel wat properder zijn dan ze vroeger waren, werden de voetschrapers overbodig. Maar veel oude huizen hebben ze nog wel.

Voetschrapers

Een voetschraper is een kleine nis in een gevel, waarmee mensen modder van hun schoenen schraapten.

 

Als kleine kijkdozen

Het idee ontstond toen kunstenaar Elke Lemmens voor haar kinderen een miniatuurboerderij in de voetschraper van hun eigen huis bouwde Een knipoog naar de kinderboerderij die ze als gezin zo vaak bezoeken. Niet enkel haar eigen kinderen zijn dol op hun kleine kijkdoos-boerderij, maar ook de kinderen uit de buurt komen dikwijls een kijkje nemen.

Dat idee groeide uit tot een project, en Lemmens kreeg van de stad Antwerpen de toestemming en het budget om voetschrapers in de hele stad nieuw leven in de blazen. Ze knapt ze op en plaatst kleine taferelen in de holte. Een tafereel dat bestaat uit kleine figuren, huizen, voorwerpen en soms zelfs lichtjes. Het geheel lijkt op een piepkleine wereld weggestopt in de gevel van een huis. Een kijkdoos op een plaats waar je het echt niet verwacht.

Voetschrapers

Kleine taferelen op plaatsen waar je ze echt niet verwacht.

Levensverhalen in het klein

Voor de kunstenaar de taferelen in de voetschrapers plaatst, heeft ze een gesprek met de bewoners van het huis. Wat er in dat gesprek gezegd wordt, vormt de inspiratie voor het tafereel. Niet enkel is elk tafereel daardoor uniek, het weerspiegelt ook vaak (een deel van) het levensverhaal van de bewoners.

Het mooiste voorbeeld is misschien wel de voetschraper met het strandtafereel. Kinderen spelen in het zand en een meisje rijdt paard. Dit tafereel werd gebaseerd op het karakter van het meisje dat in het huis in kwestie leefde. Het kind, dat met een beperking geboren werd, had een vrije geest en was dol op paarden en het strand. Ze stierf enkele jaren geleden, en het tafereel in de voetschraper werd een eerbetoon aan haar levenslust.

Maar ook meer modale thema’s komen aan bod. Zo kreeg een gezin een miniatuur versie van hun geliefde vakantiehuis in de Kempen in hun voetschraper.

Voetschrapers

Doodgewone stadswandelingen krijgen een nieuwe dimensie.

De ziel van een stad

Kijk, dingen zoals kunst in voetschrapers vind ik dus geweldig. Het is speels, het is grappig, het ontroert. Het is kunst op plaatsen waar je het niet verwacht. Het draagt bij aan de ziel van een stad. Momenteel werden er meer dan twintig voetschrapers opgeleukt, maar er staan er nog meer op de planning. Lemmens hoopt om uiteindelijk zo’n vijftig taferelen in voetschrapers te plaatsen, van het Kiel tot aan het Schipperskwartier.

Op zoek gaan naar de kleine taferelen in de voetschrapers geeft een heel nieuwe dimensie aan je stadswandeling. Kinderen én volwassenen genieten van de zoektocht, van de verhalen die verteld worden door de figuurtjes. Voorlopig bestaat er nog geen officiële wandeling die je langs de voetschrapers leidt, maar je vind alle werken op Street Art Antwerp. En natuurlijk kan je het project volgen op het instagramkanaal.

Voetschrapers

Het centrum van Antwerpen staat vol mooie, statige huizen met voetschrapers.

3 Comments
  1. Waar men het meeste aan heeft wordt niet gemeld. Gewoon een plan waar de voetschrapers zich bevinden. Dit ie het voornaamste, aan alle teksten video’s heeft men niets als men ze niet kan vinden.
    Op geen enkele site is dit te vinden, Triestig !!!

    • Dag Daniel,
      Je hebt gelijk, er bestaat geen wandelplan dat alle voetschrapers verbindt. Dat komt, denk ik, omdat er nog steeds voetschrapers bijgemaakt worden.
      En is het zoeken niet een deel van de pret?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *